Saturday, October 17, 2026

എസ്. ജാനകി-ശോകഗാനങ്ങളുടെ തീവ്രതയ്ക്കു പിന്നിൽ

  എസ്. ജാനകിയുടെ പലേ പാട്ടുകളിലും ചില വാക്കുകളുടെ ഉച്ചാരണത്തിൽ സ്വൽപ്പം  ശോകച്ഛായ ഉൾച്ചേർന്നിട്ടുണ്ട് എന്നത് സുവിദിതമാണ്. നിവേദനത്തിൻ്റേയോ പരിതാപത്തിൻ്റേയോ നേരിയ ലാഞ്ഛനയെങ്കിലും ഇട്ടും വെയ്ക്കാതെ പാട്ടുകൾ മുഴുമിക്കാറില്ല എന്നത് ഭാവതീവ്രതയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടൂന്നുണ്ട്, ഒരു കുറവായി കരുതേണ്ടതില്ല.  “……ഗാനം കേൾക്കാൻ കൊതിയോർത്തിട്ടരികിലിരിക്കെ സ്വരരാഗസുന്ദരിമാർക്ക് അരികിൽ വരാൻ നാണ“ മാണെന്ന് വെറുതെ നമ്മോടു പറഞ്ഞതാണ്, 59 വർഷത്തോളം ആ പാട്ടുകളുടെ കാലൊച്ച കേൾക്കുവാൻ കാതോർത്തിരുന്നവരാണു നമ്മൾ. വേദനയുടെ ചെറിയ ഒരു വിങ്ങൽ പാട്ടിൽ ഉൾച്ചേരുന്നത് ഹൃദയഹാരിയായി മാറും എന്നത് നമുക്ക് അറിയാവുന്നതുമാണ് . അവരുടെ പാട്ടുകൾ കാലാതിവര്‍ത്തികളായത് ഇങ്ങനെയാണ്.  മനസ്സിലെവിടെയോ ഒളിച്ചിരുന്ന് പൊടുന്നനവേ പ്രകാശം കൊണ്ട് നമ്മെ അതിന്റെ തീക്ഷ്ണഭാവത്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി ഒരു നുള്ളു വേദന സൃഷ്ടിച്ച് അതിനുള്ളിലാക്കും. ഉൽക്കടശോകത്തിൻ്റെ പാട്ടുകളിൽ ഈ ഉൾച്ചേരൽ കൂടുതൽ വിജ്രുംഭിക്കുകയാണ്. അങ്ങനെ മറന്നുപോകാതെ ഉള്ളില്‍ സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന  പാട്ടുകളിൽ  “വാസന്തപഞ്ചമിനാളില്‍”  “സൂര്യകാന്തി” , ‘സ്വർണ്ണമുകിലേ’, തേടുന്നതാരേ’ എന്നിവ   . ശില്പഭംഗി, ആലാപനസൌഭഗം , കാവ്യാത്മകത എന്നിവയുടെ പൂര്‍ണതയെഴുന്നവയാണ്. . ഭാവതീവ്രതയും മാധുര്യവും തുളുമ്പി നില്‍ക്കുന്നവ.


    
അനേകം പൊതികളുള്ള ഒരു മിഠായി മാതിരിയാണ് ഈ പാട്ടൂകൾ. ഓരോ പൊതിയും സൂക്ഷ്മതയോടെ, ജിജ്ഞാസയോടെ നമ്മെക്കൊണ്ട് അഴിപ്പിച്ച് ഉള്ളിലെ മധുരം എടുത്തുതരും. വേറേ ചിലതോ പതുക്കെ തുറന്നു പോകുന്ന നിരവധി വാതായനങ്ങള്‍, അവയെല്ലാം കടന്ന് ശ്രീകോവിലില്‍ എത്തുന്ന പ്രതീതി ഉളവാക്കും. മറ്റു ചിലതിനോ നമ്മള്‍ കണ്ണടച്ച് ഇരുന്നു കൊടുത്താല്‍ മതി. പാട്ടു വന്ന് നമ്മുടെയുള്ളില്‍ കയറിക്കൊള്ളും.എവിടെയൊക്കെയോ കൊത്തി നൊമ്പരപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ സുഖം പിന്നെ അനുഭവിച്ചോണ്ടാല്‍ മതി. മേല്‍പ്പറഞ്ഞ നാലു പാട്ടുകളും കേള്‍വിസുഖം തരുന്നത് ഇങ്ങിനെയായിരിക്കും മിക്ക ആസ്വാദകര്‍ക്കും. ബാബുരാജിൻ്റേയും ജോൺസൺ ൻ്റേയും മാന്ത്രികവിദ്യയാണ് ഈ പാട്ടുകളുടെ പരിവേഷം.


വരുമെന്നൊരു കിനാവ് കണ്ടു
  
പി. ഭാസ്കരന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട അഞ്ചുഗാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു “വാസന്തപഞ്ചമി നാളില്‍”. കഥാഗതിക്കിണങ്ങുന്നതും നായികയുടെ ഭാവസ്ഫൂര്‍ത്തി വരുത്തുന്നതുമായ ഗാനത്തെ സംഗീതത്തിലൂടെ പൂര്‍ണ്ണതയിലെത്തിച്ചു എന്നതായിരിക്കണം പി. ഭാസ്കരനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയത്. ഇവിടെയാണ് ബാബുരാജ് തന്റെ മുദ്ര പതിപ്പിച്ചത്. സാധാരണ മലയാള സിനിമാഗാനങ്ങളുടെ ശില്‍പ്പമല്ല ഈ പാട്ടിനു അദ്ദേഹം നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്. പല്ലവി കഴിഞ്ഞാല്‍ രണ്ടോ മൂന്നോ ഒരുപോലെയുള്ള ചരണങ്ങളാണ് പതിവ്. ഈ ചരണങ്ങളിലെ ആദ്യ പാദം സ്വല്പം ഉച്ചസ്ഥായിയിലാണെങ്കില്‍ രണ്ടാം ഭാഗം അതിനും താഴെ. ചിലപ്പോള്‍ ഇതു മറിച്ചും. ചിലപ്പോള്‍ ഒരു ഗാനത്തിലെ തന്നെ ചരണങ്ങള്‍  വ്യത്യസ്ഥമാക്കാറുമുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിന്റെ സങ്കേതങ്ങളാണിവ. ഇതിൻ്റെ അപവാദങ്ങളില്ലാതില്ല. “വാസന്തപഞ്ചമി നാളില്‍”ഈ രൂപത്തിലോ സങ്കേതത്തിലോ അല്ല ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. വളരെ സൌമ്യമായി തുടങ്ങി സാവധാനം പടര്‍ന്നു കയറുന്നു ഈ സ്വരലത. തീവ്രമായ ക്ലൈമാക്സിലാണ് അവസാനിക്കുന്നത്.

   
പ്രിയതമന്‍ വേറിട്ടു പോയതിലുള്ള ദു:ഖമാണ് പശ്ചാ‍ാത്തലം. വരുമോ എന്ന ആശങ്ക പ്രമേയവും. വരുമെന്നുള്ള കിനാവാണ് ആശ്വാസം. ഭാര്‍ഗ്ഗവീനിലയത്തിലെ ഭാര്‍ഗ്ഗവിക്കുട്ടിയുടെ സങ്കടങ്ങള്‍. ഓര്‍ക്കസ്ട്രേഷന്‍ ഒന്നുമില്ലാതെ നേരിട്ട്, പരാതി മട്ടിലാണ് തുടക്കം. ‘വാസന്ത..’യിലെ ‘വ’ യ്ക്കും ‘സ’ യ്ക്കും ഇടയ്ക്ക് അതിസൂക്ഷ്മമായി നിബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന ഗമകമാണ് ആകർഷകത അണയ്ക്കുന്നത്. ഇത് അനായാസമായി സാധിച്ചെടുക്കുന്നത് എസ്. ജാനകിയുടെ പതിവ് വിരുത് തന്നെ. ‘വരുമെന്നൊരു കിനാവ് കണ്ടു’ ആവർത്തിക്കുന്നു, രണ്ടാമത്തെ കിനാവു “കണ്ടു” എന്നതിലാണ് ഊന്നല്‍. ശ്രുതി മുകളിലാക്കി വ്യത്യസ്ഥ ഗമകത്തിലൂടെ ഇതു സാധിച്ചിരിക്കുന്നു.
‘
വസന്തമോ വന്നു കഴിഞ്ഞു പഞ്ചമിയും വന്നണഞ്ഞു
വന്നില്ലെന്‍ കണ്ണിന്മുന്നില്‍ വരേണ്ടയാള്‍ മാത്രം‘- പല്ലവിയേക്കള്‍ സൌമ്യതയാണ് ഈ ചരണത്തിനു. ‘കണ്ണിന്മുന്നിൽ ലെ ‘ഇൽ’ ജാനകിയുടെ പ്രത്യകതയായ ചെറിയ ഊന്നൽ കൊടുത്താണ്, ‘മാത്രം’ എന്നതിൽ ‘മാ’ കഴിഞ്ഞ് സൂക്ഷ്മ ഗമകം.
’
ഓരോരോ കാലടി ശബ്ദം ചാരത്തെ വഴിയില്‍‍ കേള്‍ക്കെ...’  ചരണം ആദ്യത്തെ ചരണത്തേക്കാളും ഉയര്‍ന്ന സ്ഥായിയിലാണ്. പ്രതീക്ഷ സ്വല്‍പ്പം മിച്ചമുള്ളാതുകൊണ്ട് ഒരു പടി കയറുകയാണ് ഗാനം. ഈ രണ്ടു ചരണത്തിനു ശേഷവും മറ്റു സാധാരണ ഗാനങ്ങളെപ്പോലെ പല്ലവി ആവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ല.‘വാസന്തപഞ്ചമിനാളില്‍‘എന്നു മാത്രമേ പാടുന്നുള്ളു. പടിപടിയായിക്കയറുന്ന യുക്തിക്കു ഭംഗം വരും ഇനിയും ‘കാത്തിരുന്നു ഞാന്‍‘എ‍ന്നു പാടിയാല്‍. ‘നാളില്‍’ എന്ന വാക്കു സൂക്ഷ്മമായ ഗമകത്തോടെയാണ് ഊര്‍ജ്വസ്വലമാകുന്നത്.

‘
വന്നവന്‍ മുട്ടിവിളിക്കെ വാതില്‍പ്പൊളി തുറക്കുവാനായ്
വളയൊച്ചകള്‍ കേള്‍പ്പിക്കാതെ ഒരുങ്ങി നില്‍ക്കും ഞാന്‍-‘
ദൃഢമായ ചില നിശ്ചയങ്ങള്‍. പക്ഷേ, ഒരു പ്രസ്താവനയുടെ സാധാരണാത്വം മാത്രമേയുള്ളു ആലാപനത്തിനു. ഇനി പല്ലവിയുടെ ആവര്‍ത്തനമില്ല. ഒരു വയലിന്‍ ബിറ്റ്നു ശേഷം പാട്ടു പൊടുന്നനവേ ഉച്ചസ്ഥായിയിലാകുകയാണ്. ഒരു നിലവിളി പോലെ ഈ വിലാപം ഉയര്‍ന്നു പൊങ്ങുന്നു. വലിയ ഒരു തിരിച്ചറിവിന്റെ ആഘാതം രോദനമാകുന്നു. പതിയെ ഉയര്‍ന്നമേഘം പെട്ടേന്ന് ഇടിവെട്ടി കണ്ണീര്‍ പൊഴിക്കുന്നതുപോലെ. അതിതീവ്രമായ ക്ലൈമാക്സ്. വിചാരധാരയും സംഗീതവും ഒന്നുപോലെ സ്ഫോടനാത്മകമാകുന്നു.

     ‘
ആരുമാരും വന്നതില്ലാ ആരുമാരും അറിഞ്ഞതില്ലാ‍ …….ആത്മാവില്‍ സ്വപ്നവുമായി കാത്തിരിപ്പു ഞാന്‍‘ എന്ന ചരണത്തിനു ഭാവത്വരിതത്തിനു ഡ്രംസുമുണ്ട് തബലയോടൊപ്പം. ഗിറ്റാറിന്റെ നേരിയ പെരുമാറ്റങ്ങള്‍ പിന്നിലുണ്ട്.
വരും എന്നുള്ളത് ആത്മാവിന്റെ സ്വപ്നം മാത്രമാണെന്നു അവള്‍ക്കു മനസ്സിലായിരിക്കുന്നു. പ്രിയതമന്‍ എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി മറഞ്ഞെന്ന അറിവ് കാലാകാലങ്ങളില്‍‍ സഞ്ചരിക്കാന്‍ കഴിവുള്ള അവളുടെ ആത്മാവ് പിടിച്ചെടുത്തിരിക്കുന്നു. അപ്പോള്‍ ആദ്യം പാടിയ ‘വരുമെന്നൊരു കിനാവു കണ്ടു ‘ എന്നുള്ളത് അന്നേരത്തെ അനുഭവമല്ല. പണ്ടു നടന്ന കാര്യം ഒന്നു പറഞ്ഞെന്നേ ഉള്ളു. വ്യര്‍ത്ഥമാണോ എന്ന സംശയവുമുണ്ട് “കാത്തിരിപ്പു ഞാന്‍” എന്നതില്‍ നിതാന്തമാണ് ഈ കാത്തിരിപ്പ് എന്നു ധ്വനി. ഇത് ഭാവതീവ്രമാക്കുന്നത് ‘ഞാൻ എന്നതിലെ ഞാ ഒന്ന് നീട്ടിയെടുത്താണ്.. എല്ലാം മായക്കാഴ്ച്ചകൾ ‍മാത്രമായിരുന്നു. ഗാനം പിന്തുടര്‍ന്ന നമ്മളും അറിഞ്ഞില്ല. അലയുന്ന ആത്മാവിന്റെ ഒരു വിഭ്രാന്തി മാത്രം. ഭാര്‍ഗ്ഗവിക്കുട്ടിയുടെ ജീവിതകഥ തന്നെ. കഥയും ഗാനവും സംഗീതവും ഒന്നിച്ച്രുരുകി സ്വയം വിളക്കിച്ചേര്‍ക്കുന്ന അവസ്ഥ. ജാനകിയുടെ ആലാപനസവിശേഷത തന്നെ ഇതിൻ്റെ പിന്നിൽ.
      
ഇതുപോലെ ലളിതമായ തുടക്കത്തില്‍ നിന്നും ഗാനവും സംഗീതവും ഒരുമിച്ച് പടി കയറി ഔന്നത്യത്തിലെത്തുന്ന ഒന്നാണ് ബാബുരാജിൻ്റെ തന്നെ “സൂര്യകാന്തീ“. മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യം ബാധിച്ച ഭര്‍ത്താവിന്റെ നിഗൂഢമായ പൂര്‍വകഥയെക്കുറിച്ചുള്ള സന്ദേഹമാണ് പശ്ചാത്തലം. നിഷ്പ്രഭനായ സൂര്യനെ നോക്കിനില്‍ക്കേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്ന സൂര്യകാന്തിയ്ക്കും നായികയ്ക്കും സമാന്തരമായ ജീവിതഗതിയാണ്, സമാനമായ സന്നിഗ്ധാവസ്ഥയാണ്. അതുകൊണ്ട് സൂര്യകാന്തിയോടുള്ള ചോദ്യമാണ് ഗാനം. ഭര്‍ത്താവിന്റെ പൂര്‍വകാമുകിയുടെ തിരോധാനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്‍് ഈ മാനസികപ്രശ്നം വരുത്തിവച്ചിരിക്കുന്നത്,അവള്‍ക്കറിയാം. ഭാവത്തിലും ആലാപനത്തിലും സങ്കേതത്തിലും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് ചരണങ്ങളില്‍ക്കൂടിയാണ് ‍ഈ പ്രമേയം അവതരിക്കപ്പെടുന്നത്. എസ്. ജാനകിയുടെ കളകണ്ഠം നിഷ്പ്രയാസം ഹൈ പിച്ച് ഹമ്മിങ് ഉണര്‍ത്തുന്നതോടെയാണ് ആരംഭം. ശോകച്ഛായയില്ല. സ്വല്പം ഊര്‍ജം ഉണ്ടുതാനും. ചോദ്യം ചോദിക്കാനുള്ള വരവല്ലെ. സൂക്ഷഗമകങ്ങള്‍ സമ്പന്നമാക്കിയിരിക്കുന്നു പാട്ടിനെ മുഴുവന്‍. സംഗതികള്‍ ബാബുരാജിന്റ് കയ്യൊപ്പുകളാണ്.

“
സൂര്യകാന്തീ സൂര്യകാന്തീ സ്വപ്നം കാണുവതാരെ? പ്രേമപൂജാപുഷ്പവുമായി തേടുവതാരെ ആരെ?“ എന്നു തുടങ്ങുന്നത് വളരെ മന്ദ്രമായാണ്. അതില്‍ “തേടുവതാരെ“ ഗമകത്തോടെ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, കാരണം അന്വേഷണമാണ് സന്ദര്‍ഭം. പിന്നീട് പ്രിയനെ നോക്കിനിന്നു പരിക്ഷീണയായി ആലസ്യത്തിലാണ്ട, നിതാന്തമായ തപസ്സനുഷ്ഠിക്കുന്ന കന്യകയാണ് സൂര്യകാന്തിയെന്ന് അവള്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ആവര്‍ത്തിക്കപ്പെടുന്ന സൂര്യകാന്തീ, ആരെ, തേടുവത്, എന്നീ വാക്കുകള്‍ ഗമകങ്ങളുടെ സുഭിക്ഷത കൊണ്ട് മധുരതരവും അതേസമയം നിശിതവുമാണ്. പിയാനോയുടെ ചില മുഴങ്ങുന്ന സ്വരങ്ങള്‍ നിഗൂഢതയ്ക്കു വേണ്ടിയാവാം പാടുന്ന സ്വരത്തിനു പ്രതിബിംബമെന്നോണം ഇറ്റുവീഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ‘വെയിലറിയാതെ മഴയറിയാതെ .... എന്ന  ചരണം സ്വല്പം കീഴ്സ്ഥായിയില്‍ തുടങ്ങി, രണ്ടാം ഭാഗം സ്വല്പം മേല്‍പ്പോട്ട് ഉയരുന്ന രീതിയിലാണ് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ‘വെയിലറിയാതെ മഴയറിയാതെ......പോകുവതറിയാതെ‘ എന്നതിലെ “അറിയാതെ” എന്ന വാക്കിലെ നിഷേധസൂചകമായ അവസാനരണ്ടക്ഷരങ്ങള്‍‍ ആ‍ദ്യത്തെ ഗമകത്തില്‍ നിന്നും ശ്രുതി ഉയര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നു രണ്ടാമത്തെ “അറിയാതെ”യില്‍. മൂന്നാമത്തേതില്‍ പിന്നെയും ഉയരുന്നു. “ദേവതാരുവിന്‍ തണലിലുറങ്ങും‘ സംഗതിയില്‍ മേല്‍സ്ഥായിയില്‍ നിന്നും കുത്തനെയുള്ള ഇറക്കമാണ്, “ഉറങ്ങും” എന്ന വാക്കിന്റെ ആലസ്യത്തെ ധ്വനിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രുതി താഴ്ത്തിയിരിക്കുകയാണ്. പക്ഷെ ഈ നിപാതം അയത്നലളിതമായി ഒഴുകിയിറങ്ങുന്നതു പോലെയാണ്, ഈ അയത്നലാളിത്യം എസ്. ജാനകിയുടെ കയ്യിലിരിപ്പ് ആണ്.  പൊടുന്നനവെ കഠിനമായ ചോദ്യം പൊട്ടീപ്പുറപ്പെടുകയാണ്. ഈ ചരണം ഉയര്‍ന്ന സ്ഥായിയിലാണ്. ‘ആരുടെ കനകമനോരഥമേറി ആരുടെ രാഗപരാഗം തേടി
നീലഗഗനവനവീഥിയില്‍ നില്‍പ്പൂ നിഷ്പ്രപ്ഭനായ് നിന്‍ നാഥന്‍?‘ സൂര്യകാന്തിയുടെ നാഥനായ സൂര്യന്‍ ഒളിമങ്ങി ആരെപ്രതീക്ഷിച്ച് നില്‍ക്കുന്നുവെന്നത് അവള്‍ തന്നോടു തന്നെ നിസ്സഹായയായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യമാണ്. ചോദ്യം ആഞ്ഞു തറയ്ക്കന്‍ വേണ്ടി ആദ്യപാദം കഴിഞ്ഞ് ഓര്‍കസ്ട്രേഷന്‍ സഞ്ചാരത്തിനു ശേഷം വീണ്ടും ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു. അപ്പോള്‍ ‘രാഗപരാഗ”ത്തിലെ ‘രാഗ‍‘ ഗമകത്തൊടു കൂടി ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. പരിഭവത്തിനു ആക്കം കൂട്ടാന്‍. “നീല ഗഗന വന വീഥിയില്‍‍ നില്‍പ്പൂ” വിന്റെ അതിമധുരമായ ആവര്‍ത്തനത്തില്‍‍ അതിശ്രദ്ധയോടെ ‘ഗഗന’യുടെ അവസാനത്തിലും ‘വന’ അവസാനത്തിലും ഗമകങ്ങളുണ്ട്. നില്‍പ്പൂ എന്നതിലും സൂക്ഷ്മഗമകം പൊടി വിതറിയിരിക്കുന്നു. പാട്ടിന്റെ “punch line' ആയ “ആരുടെ.....തേടി” സാമാന്യഗതി വിട്ട് വളരെ മുകളില്‍ സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചിരിക്കയാണ്.

  
വേറൊരു ചെറിയ ട്രിക്കും ബാബുരാജ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട് ഇതില്‍. ആദ്യത്തെ ചരണം കഴിഞ്ഞ് പല്ലവി ആവര്‍ത്തിക്കുമ്പോള്‍ “സൂര്യകാന്തീ” എന്നു നീട്ടിയാണ് പാടുന്നത്.പാട്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഒടുക്കത്തിലും ഇങ്ങനെയല്ല. സൂര്യകാന്തിയുമായി കുറച്ച് അടുപ്പം നായികയ്ക്കു തോന്നിയതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ധ്വനിപ്പിക്കുന്നു ഇത്.

   “സ്വർണ്ണമുകിലേ സ്വർണ്ണമുകിലേ..’ ജോൺസൺ പതിവു രീതികളിൽ നിന്ന് സ്വൽപ്പം വിട്ടുമാറി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതാണ്. ഗമകങ്ങളുടെ സുഭിക്ഷതയാണ് മുഖമുദ്ര. കൂടുതൽ സാന്ദ്രമായ ശോകം സൂക്ഷ്മഗമകങ്ങളാലാണ് വെളിവാക്കുന്നത്. വേദനയുടെ പ്രകമ്പനങ്ങൾക്കുള്ളിലേക്ക് താഴ്ന്നു പോകുന്ന ആലാപനം. അതിമനോഹരമായ സ്വർണ്ണ മുകിലിനെ ദുഃഖത്തിൻ്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് നിപതിപ്പിക്കുന്ന വിപരീതോക്തി നിറയെ. ‘സ്വപ്നം കാണാറുണ്ടോ’ എന്ന ചോദ്യം വ്യർത്ഥമാണ്. അത് പണ്ടേ ഇല്ലാതായെന്ന് നായിക പ്രഖ്യാപിക്കുകയാണ്. “മൂകവേദന എന്നെപ്പോലെ എന്തിനായ് നീ മൂടിവെയ്പ്പൂ ജീവനിൽ ‘ എന്ന്  നായികയ്ക്കറിയാം. വീണയുടെ നുനുത്ത  ദോലനങ്ങളും സ്പന്ദനങ്ങളും ഇത്രമാത്രം ദുഃഖം ഘനീഭിവിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു പാട്ടില്ല നമുക്ക്. എസ്. ജാനകിയുടെ ശോകച്ഛായാലാപനം വീണയുടെ സ്വനവുമായി മുഴുവനും ഉൾച്ചേരുകയാണ്. ആദ്യത്തെ  നീണ്ട ഹമ്മിങ്ങ് പാട്ടിൻ്റെ ഗതിവിഗതികൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്, ഒരു രാഗാലാപനത്തിനും അപ്പുറം പോകുന്ന മുന്നൊരുക്കങ്ങൾ. അതിനു ശേഷം കൃത്യമായി വീണയുടെ വിലാപം. “വർഷസന്ധ്യാ...’ എന്നത് ഒരു നീണ്ട നിലവിളിപോലാകുന്നു. ഇവിടെ ജാനകി അത്യന്തം മിതത്വവും ഒതുക്കവും പാലിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വേദന ഘനീഭവിക്കപ്പെടുന്ന അനുഭവമാണ്. ‘മൂകവേദന എന്നെപ്പോലെ’ എന്ന ഭാഗം നിറുത്തപ്പെടുന്നു ,പിന്നെയും ‘വർഷസന്ധ്യാ......’ എന്ന ആക്രന്ദനത്തിനു വേണ്ടിയാണിത്. “എന്തിനായ് മൂടി വെയ്പ്പൂ..’ അതുകഴിഞ്ഞാണ് സത്യം വെളിവാക്കാനെന്നപോലെ വന്നു ചേരുന്നത്. ‘വസന്തരാത്രി..’ യിൽ ദുഃഖം കൂടുതലണയ്ക്കാൻ ‘രാ’ യ്ക്കും ‘ത്രി’യ്ക്കുമിടയ്ക്ക് സൂക്ഷ്മഗമകം ചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടിട്ടുണ്ട്. അതു പോലെ ‘വിണ്ണിൻ വീഥിയിൽ’ ആവർത്തിക്കൊമ്പോൾ ‘വീ’ യ്ക്കും ‘ഥി’ യ്ക്കും ഇടയ്ക്കും. ജാനകിയ്ക്ക് മാത്രം സാധിക്കുന്ന ഭാവോന്മീലനം ഇവിടെ വെളിവാകുന്നു. “കാണാറുണ്ടോ’ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ “ണ്ടോ” യ്ക്കും ഇത് സംഭവിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അവസാനം പല്ലവി ആവർത്തിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ‘സ്വർണ്ണമുകിലേ..’ എന്ന് മാത്രം ഒരു ഉൾവിളി പോലെ പൊന്തി വരുന്നതായി ജോൺസൺ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അതിലെ ‘ലേ’ വേദനാത്മകമായി നീട്ടിയെടുത്താണ്. നായികയോടൊപ്പം നമ്മളും കരയണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് തോന്നിയാൽ കുറ്റം പറയാനില്ല. ജാനകി തൻ്റെ സാമർത്ഥ്യം കൊണ്ട് ഇത് എളുപ്പം സാധിച്ചെടുക്കുന്നു.

  വിഷാദവും നിരാശയും –ബാബുരാജ്- ജാനകി ദ്വയം  കൂടുതൽ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ

  ‘തേടുന്നതാരേ ശൂന്യതയിൽ ‘ വിഷാദം ഘനീഭിവിപ്പിച്ചെടുക്കാനുള്ള യത്നമാണ്, ബാബുരാജും ജാനകിയും അർപ്പണബോധത്തോടെ ഏറ്റെടുത്തു ഇത്, അതിൽ ഉജ്ജ്വല വിജയവും നേടി.  ശോകത്തിൻ്റെ നിർവ്വചനങ്ങളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചാണ് ആവിഷ്ക്കാരം. ഒരു വിരുത്തം പോലെ  തുടങ്ങുന്ന ഗാനം ഓരോ വാക്കും വിട്ട് വിട്ട്  ആലപിച്ച് ഒരേ സമയം  ചോദ്യവും പ്രഖ്യാപനവും അവതരിക്കപ്പെടുകയാണ്. എസ്. ജാനകിയുടെ ആലാപനമികവ് സ്വതവേ പ്രദർശിതമാകുന്നതിൻ്റെ തെളിവ്  ലഭിയ്ക്കുന്നത് ബാബുരാജ് എന്താണ് നിർദ്ദേശിച്ചത്, ജാനകി അത് ബഹിർസ്ഫുരണമാക്കിയത് എങ്ങനെ എന്ന് പരിശോധിയ്ക്കുമ്പോഴാണ്. ബാബുരാജ് ഇതു പാടി റെക്കോർഡ് ചെയ്തത് ലഭ്യമാണ്, അത് കേട്ടാൽ മതി. ആലാപനത്തിൽ എപ്പോഴും ഉൾച്ചേർന്ന വിഷാദച്ഛായ പരിപൂർണ്ണമായും പാട്ടിൽ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

   ‘ശൂന്യതയിലെ ‘ശൂ’ വളവുപുളവുകൾ കഴിഞ്ഞാണ് ‘ന്യ’യിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്, അവസാനത്തെ “ൽ” നീണ്ട ഗമകത്തിൽ തീരുന്നു. ‘മിഴികളേ’ യിൽ ‘ഴി’ യ്ക്കും ‘ക’ യ്ക്കുമിടയ്ക്ക് ഗമകങ്ങൾ ഉള്ളത് രണ്ടാമത് ആവർത്തിച്ച് പാടുമ്പോൾ മാറ്റിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്.  ‘മിഴികളേ ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, രണ്ട് “ളേ” കളും രണ്ട് തരത്തിലാണ്. രണ്ടാമത്തെ“ളേ” രാഗച്ഛായ തെളിയിക്കുന്ന ഹിന്ദുസ്ഥാനി മട്ടിലാണ്.  ‘നിങ്ങൾ’ ഇലെ ‘ ൾ’ ഇനു ഊന്നൽ കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. “ആരേ” ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്ഥായി ഒരു ഇറക്കത്തിലാണ്.  ഇങ്ങനെ അതിസൂക്ഷ്മതയിലാണ് കമ്പോസിങ്ങ്.  ഒരു സിം ഫണി എന്ന മട്ടിലുള്ള ഓർക്കെസ്ട്റേഷൻ ഉടൻ പിന്തുണയുമായി എത്തുന്നുണ്ട്.   ഒന്നാം ചരണത്തിൽ “രാവിൽ” എന്നത് ‘രാ’ നീട്ടിയെടുത്ത്  കൂടുതൽ ഭാവം ഉൾച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു.”കണ്ണീരണിഞ്ഞ് ഞാൻ നിൽപ്പൂ’ ആവർത്തിക്കുന്നത് വിഷാദമിയറ്റാൻ സ്ഥായി താഴ്ത്തിയാണ്. “നിൽപ്പൂ എന്നത് ആദ്യം നീണ്ട ഗമകത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു, പിന്നത്തെ പൊടുന്നന്നവേ തീർക്കുകയാണ്. പക്ഷേ ‘ൽ’ ഇനു ഊന്നൽ കൊടുക്കുന്നുണ്ട്.  പിന്നെ പല്ലവി ആവർത്തിക്കുന്നില്ല. ‘തേടുന്നതാരേ’ മാത്രം. രണ്ടാമത് പാടുമ്പോൾ സ്ഥായി ഉയരുന്നു,   മാത്രമല്ല  ‘താ’ യ്ക്കും ‘രേ’ യ്ക്കുമിടയ്ക്ക് ഗമക സ്പേസിൽ ഇത് പ്രകടമാണ്.   ശേഷമുള്ള ഇൻ്റെർല്യൂഡിൽ സാരംഗിയുടെ നുനുത്ത മീട്ടലുകൾ ദുഃഖം അധികതരമാക്കുന്ന അനുഭവം തരുന്നുമുണ്ട്. രണ്ടാം ചരണത്തിൽ ‘കൊട്ടാരമൊക്കെയും’ ഇലെ ‘ട്ടാ’ നീട്ടിയെടുക്കുന്നത് ഖേദം ഘനീഭവിപ്പിക്കാനാണ്.  ‘ചാമ്പലായ്’ ഇലെ “ലാ’ യ്ക്കും ഈ പരിചരണമുണ്ട്. ‘യ്’ സ്വൽപ്പം ഉയർന്ന സ്ഥായിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. കനകവിളക്കും പൊലിഞ്ഞു’ ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ സ്ഥായി താഴ്ത്തി ഒരു നിപാതത്തോടേ സങ്കടം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.  രണ്ടാമത്തെ ‘കനക’ യിലെ ‘ക’ യ്ക്ക് സൂക്ഷ്മഗമകം.   “നിങ്ങൾ’ ഇലെ ‘ൾ’ മനഃപൂർവ്വം ചെറിയ ഗമകത്തോടെ ഉയർത്തിസ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അവസാനത്തെ ‘തേടുന്നതാരേ’ കടും നിരാശാദ്യോതകമായി നീട്ടിയെടുക്കുന്നുണ്ട്. ‘ഇനി ആരേയും തേടേണ്ടതില്ല’ എന്ന് സങ്കടത്തോടെ തീർപ്പ് കൽപ്പിക്കുന്നതു പോലെ.

  ഇപ്രകാരം അതി വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തോട് കമ്പോസ് ചെയ്യപ്പെട്ടതും അതിലും സൂക്ഷ്മതയോടെ ജാനകി പാടിഫലിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ അപൂർവ്വ ശോകഗാനമാണ്  ‘തേടുന്നതാരേ’.  പക്ഷേ എസ്. ജാനകിയുടെ പതിവ് ക്ളിഷ്ടതയില്ല, ആയാസരഹിതമാണ്, എന്ന തോന്നൽ സമ്മാനിക്കുകയാണ്, അത് ഇവിടെയും നിഷ്പ്രയാസം സാധിച്ചെടുക്കുന്നു. ഈ മാസ്മരികത സംഗീത സംവിധായകരെ തെല്ലല്ല ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. നമ്മൾ, അനുവാചകർക്ക് ആശ്ചര്യമല്ല, ആ പാദങ്ങളിൽ തൊട്ട് നമസ്കരിച്ച്, കിട്ടിയ മഹാഭാഗ്യത്തെ ഓർത്ത് അത്യാഹ്ളാദത്തിൽ വിഹരിക്കാനാണ് തോന്നുക. ഇനി ശൂന്യതയിൽ അവരെ തേടേണ്ടതുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ പാട്ടുകളും ആ ശൂന്യത മായിച്ച് അവിടെ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുകയാണ്. അത് നിതാന്തമാണു താനും. ആ കനക വിളക്ക് പൊലിഞ്ഞിട്ടില്ല, ഒരിക്കലും പൊലിയുകയുമില്ല.

 

എസ്. ജാനകി—പാട്ടിൻ്റെ തുമ്പത്ത് ഊയലാടിയ ചെല്ലപ്പൈങ്കിളി

      എത്രയെത്ര ബാലഗോപാലന്മാരേയും ഗോപാലികമാരേയും ശബ്ദസുഭഗതയുടെ എണ്ണതേപ്പിച്ച് പാടിയിട്ടുണ്ട് ! തേനും വയമ്പും നാവിൽ നിതാന്തമായി  ചൂടിയ വാനമ്പാടി എത്രയോ ലീലാതിലകങ്ങൾ ചാർത്തി ഇമ്പമാർന്ന സ്വരമാധുര്യം ഇറ്റിയ്ക്കുന്ന ഞാലിപ്പൂവൻ പഴത്തോട്ടത്തിൽ നമ്മെ  കൊണ്ടുപോയി സ്വർണ്ണമുകിലിനോട് സ്വപ്നം കാണാറൂണ്ടോ എന്ന് ചോദിയ്ക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു! അതും നമ്മുടെ പാട്ടുകാരികളുടെ ഇടയിൽ ഏറ്റവും ദീർഘകാലം-59 വർഷം, 1957 മുതൽ 2018  വരെ  .  മറ്റ് പാട്ടുകാരികൾക്ക് കൽപ്പിച്ചു കൊടുക്കാത്ത സ്വീകാര്യതയും ബഹുമതിയുമാണിത്. അല്ലെങ്കിൽ സ്നിഗ്ദ്ധതയും ഭാവപ്രചുരിമയും ആലാപനമികവും കൊണ്ട് അവർ നേടിയെടുത്തതുമാണിത് എന്നും നിസ്സംശയം പറയാം.സംഗീതസംവിധായകർ ചൊല്ലിക്കൊടുക്കുന്ന ട്യൂണുകൾക്ക് പതിൻമടങ്ങ് പ്രഭാവവും സംഘാതവും നൽകുക എന്നത് ആയാസരഹിതമായിരിന്നതുകൊണ്ടായിരിക്കണം അവർ എസ്. ജാനകിയെ സധൈര്യം എന്നും തെരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. ഇപ്പോൾ വിശ്വമഹാക്ഷേത്രസന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു അവർ.  ഇന്ന് നീലഗഗനവനവീഥിയിൽ നിശ്ചലയായി നിന്ന് ഏതു പാട്ടു പാടണം നിൻ ചേതനയിൽ മധുരം പകരാൻ എന്ന് ചോദിക്കാൻ ഒരുമ്പെടുകയാവണം അവർ.

 

  1950 കളുടെ അവസാനത്തോടെ വമ്പൻ മാറ്റങ്ങളാണ് മലയാള സിനിമാഗാനങ്ങളിൽ സംഭവിച്ചത്. നാടൻ ശീലുകളിലും കർണാടകസംഗീതാനുസാരിയായ  കമ്പോസിങ്ങിലും ഒതുങ്ങിപ്പോയ രീതി വെല്ലുവിളികൾ നേരിട്ട് വിപ്ളവം സൃഷ്ടിയ്ക്കാൻ തയാറായ സംഗീതസംവിധായകരാൽ  തനതുസ്വഭാവോത്ക്കർഷങ്ങൾ ഉൾച്ചേർത്ത് ആധുനികതയിലേക്ക് മാറപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്. ഓർക്കെഷ്ട്രെഷനിൽ വന്ന പുതുമകളും- ഒരുപാട് പുതിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ സ്റ്റുഡിയോകളിൽ വന്നെത്തിയിരുന്നു— ഇതിനു ആക്കം കൂട്ടി എന്നതും പരിഗണനാർഹമാണ്.  ഇത് സൃഷ്ടിച്ച തുറസ്സ് ദേശീയമായ ഒരു രീതിയോട് അടുത്തെത്താൻ പ്രാപ്തമാക്കി എന്നതാണു സത്യം. രാഗാധിഷ്ടിതമാണെങ്കിലും അവതരണത്തിലെ പുതുമ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചവരായിരുന്നു ദക്ഷിണാമൂർത്തിയും കെ. രാഘവനും ദേവരാജനും ബാബുരാജുമൊക്കെ. തികച്ചും മലയാളിശബ്ദത്തിനുടമകളായിരുന്ന പി ലീലയ്ക്കും ശാന്ത പി. നായർക്കും ഒപ്പം മലയാളം സ്വാംശീകരിച്ച പി. സുശീലയും എസ്. ജാനകിയും ദേശീയതാനിബദ്ധവും സ്വതന്ത്രവുമായ ശബ്ദ/ശൈലികളോടെ വന്നെത്തിയത് എളുപ്പമായാണ് മലയാളികൾ സ്വീകരിച്ചത്.  ഈ ദേശീയതയുടെ ഊറൽനനവിൽ പാകപ്പെടുത്തിയെടുത്ത പാട്ടുസ്വരൂപമാണ് എസ്. ജാനകി.  ആദ്യശിൽ‌പ്പികളോ ബാബുരാജും കെ. രാഘവനും.

                  1957 ഇൽ മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു ഹിന്ദിപ്പാട്ടിന്റെ കോപ്പി പാടിയാണ് എസ്. ജാനകി മലയാളത്തിൽ  എത്തിയത്, എന്നാൽ  ഒരു സിനിമയിലേയും പ്രധാനപാട്ട് അവരെ ഏൽ‌പ്പിക്കാൻ സിനിമാക്കാർ തയറായിരുന്നില്ല. 1959 ഇൽ മിന്നൽ‌പ്പടയാളിയിലെ ‘രാക്കുയിലേ;’ എന്ന ഡ്യൂയെറ്റും 60 ഇൽ സീതയിൽ ‘മംഗളം നേരുക സീതാദേവിക്ക്‘ എന്ന സംഘഗാനവും അവർക്ക് തൃപ്തിപ്പെടേണ്ടി വന്നവ മാത്രം. ഉണ്ണിയാർച്ച (1961) കൃഷ്ണകുചേല (1961) എന്നിവയിലൊക്കെ വെറുതെ ചില പാട്ടുകൾ സുശീലയോടൊപ്പമോ മറ്റോ പാടാൻ മാത്രമേ അവർക്ക് അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു, രാഘവൻ തന്നെ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയവ ആയിരുന്നെങ്കിലും. അവരുടെ ആലാപനസാദ്ധ്യതകളെക്കുറിച്ച് അറിവില്ലാതിരുന്നത് മാത്രമല്ല അവർക്ക് പാടി ഫലിപ്പിക്കാനുതകുന്ന തരത്തിലുള്ള പാട്ടുകൾ കമ്പോസ് ചെയ്തെടുക്കുന്നുമില്ലായിരുന്നു എന്നതാ‍ണ് സത്യം. 1962 ഇൽ ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകത്തിൽ  മോഹിനിവേഷം ധരിച്ച ശൂർപ്പണഘയ്ക്കുള്ള പാട്ടാണ് (‘മോഹിനി ഞാൻ’) ശ്രദ്ധേയമെന്നു പറയാൻ മാത്രമുള്ളത്. മറ്റൊരു മോഹിനിയ്ക്ക് ലാസ്യമാടാൻ അവസരം കൊടുത്തുകൊണ്ടുള്ള പാട്ടാണ്  ദേവരാജൻ ഉടൻ ജാനകിയ്ക്കു നൽകിയത് (ഭാര്യ-1962 ‘കാണാൻ നല്ല കിനാവുകൾ കൊണ്ടൊരു’)). ഉത്സാഹത്തിമിർപ്പിന്റെ പാട്ട് ജാനകിക്യ്ക്കും നുനുത്ത ഭാവോന്മീലനത്തിനു സുശീലയും എന്ന മട്ടായി കാര്യങ്ങൾ.  ഏകദേശം അതേ സമയത്തു കൊഞ്ചും ചിലങ്കയിലെ ‘ശിങ്കാര വേലനേ ദേവാ’ എന്ന അതിക്ലിഷ്ടമായ പാട്ട് ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ ശ്രുതിശുദ്ധമായി പാടിയതായിരിക്കണം എസ്. ജാനകിയെ തെല്ലുയരത്തിൽ പ്രതിഷ്ടിക്കാൻ ബാബുരാജിനും രാഘവനും ധൈര്യം നൽകിയത്.  ഈ പാട്ട് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും തമിഴർ  അതിന്റെ പേരിൽ ജാനകിയെ വാഴിക്കാനൊന്നും പോയില്ല. ഹിന്ദിപ്പാട്ടുകളിൽ പണ്ടേ തന്നെ ആകൃഷ്ടരായിരുന്ന മലയാളികൾക്ക്  ജാനകിയുടെ ആലാപനവും ഭാവോന്മീലനവും  നന്നേ ബോധിച്ചു. അവരുടെ അപാര ശ്രുതിസുഭഗതയും മേത്സ്ഥായിയിലെ അനായസ ഗമകപ്രയോഗങ്ങളും സ്വരങ്ങൾക്കിടയിൽ പോലും വരുത്തുന്ന സൂക്ഷ്മതയും  അത്രയ്ക്ക്  മോഹകമായിരുന്നു.  1963 ഇൽ  തികച്ചും ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശൈലിയിലുള്ള  ഒരു മീരാഭജൻ (മൈ തോ ഘുംഘുരൂ-നിണമണിഞ്ഞ കാൽ‌പ്പാടുകൾ) ബാബുരാജ്  എസ്. ജാനകി വഴി ആവിഷ്ക്കരിച്ച്, നേരിട്ടുള്ള അനുകരണം അല്ലാതെ നമുക്കും ഹിന്ദി സിനിമപ്പാട്ടു പോലെ ഗംഭീരം പാട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചെടുക്കാമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അക്കൊല്ലം തന്നെ  ‘തളിരിട്ട കിനാക്കൾ തൻ” പാടിച്ച് ബാബുരാജും  അതുകേട്ട് മലയാളികളും നിത്യനിർവൃതിയുമടഞ്ഞു. ഒരു യുഗത്തിന്റെ ആരംഭം തന്നെ ഇതെന്ന് ബാബുരാജ് വിചാരിച്ചു കാണില്ല.  എസ്. ജാനകിയ്ക്ക്  കിട്ടിയതോ അംഗീകാരത്തിന്റെ  മറ്റാർക്കും കിട്ടാത്ത മാതളപ്പൂവും . ദേശീയതയുടെ സമ്മോഹനസമ്മാനമായി  ‘ഭാരതരത്ന’ പണ്ടേ ചൂടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു അവർ, ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇതു പിടികിട്ടിയില്ലെന്നേ ഉള്ളൂ.

 

    ഉയർന്ന സ്ഥായിയിലുള്ള ആലാപനത്തിനു സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചതും അത് പൊതു ആഭിമുഖ്യമായി പെട്ടെന്ന് വളർന്നതും ലത മങ്കേഷ്ക്കറിൻ്റെ ആവിഷ്ക്കാരരീതിയാലാണ്. ഈ വഴി പിന്തുടരാൻ നമ്മുടെ സംഗീതസവിധായകർ തുനിഞ്ഞതിൽ അദ്ഭുതമില്ല. അതിനു പാകമായ ശൈലിയുമായി എസ്. ജാനകി എത്തുകയും ചെയ്തു എന്നത് യാദൃശ്ചികമാകാം. ‘ശിങ്കാരവേലനേ ദേവാ” പി. ലീല പാടാനിരുന്നതാണ്, നാദസ്വരത്തിൻ്റെ ശ്രുതിയിടെ മുകളിൽ അവരുടെ ശബ്ദം പൊന്തുകയില്ല എന്നത് മനസ്സിലാക്കിയ പി. ലീല തന്നെയാണ് എസ്. ജാനകിയെ ആ പാട്ട് ഏൽപ്പിക്കൻ നിർദ്ദേശിച്ചത്. ഉയർന്ന സ്ഥായിയിലെ ഗമകപ്രയോഗങ്ങൾ അനായാസം നിർവ്വഹിക്കുന്ന പ്രാഗൽഭ്യം ഏറെ ഏറെ നാൾ അവർ പ്രദർശിപ്പിച്ചു എന്നത് ചരിത്രം. “ലീലാതിലകം ചാർത്തി...” യും “ആലാപനം...”  ഉം ഒക്കെ ഈ ചാതുര്യം വെളിവാക്കുന്നതാണ്. സംഗീതം കൃത്യമായി അഭ്യസിച്ചിരുന്നില്ല (നാദസ്വരവായനയാണ് പരിശീലിച്ചത്) എന്നത് അവരുടെ ആലാപനത്തിനു യാതൊരു കുറവും അണച്ചിരുന്നില്ല. അതിക്ളിഷ്ടമായ സ്വരാലാപനം ഉൾച്ചേർത്ത നിരവധി പാട്ടൂകൾ അവർ മറ്റ് ഭാഷകളിൽ പാടിയിട്ടുമുണ്ട്. മലയാള ഉച്ചാരണം അതിവേഗം സ്വായത്തമാക്കി, മലയാളത്തിൻ്റെ തനതായ “ര” “റ’ യും “ല’ “ള’ യും വ്യത്യസ്തമായി ഉച്ചരിക്കേണ്ടതിൻ്റെ ആവശ്യവും അവർ നേരത്തെ മനസ്സിലാക്കിയെടുത്തു. അതുകൊണ്ട് പി. ലീലയ്ക്കും ശാന്ത പി നായർക്കുമൊപ്പം അവരും മലയാളഗായികയായിട്ട് എളുപ്പം സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. സ്നിഗ്ദ്ധതയും സ്വരശുദ്ധിയും ഉയർന്നസ്ഥായിപ്രയോഗങ്ങളിലെ മികവും ശാന്ത പി നായർ പ്രകട്മാക്കിയിരുന്നു എങ്കിലും അവർക്ക് സാധിക്കാത്തത് എസ്. ജാനകി നിഷ്പ്രയാസം ഏറ്റെടുക്കുന്നു എന്നത് ആദ്യം മനസ്സിലാക്കിയെടുത്തത് കെ. രാഘവനാണ്. അതിനാലായിരിക്കണം “ഉണരുണരൂ ഉണ്ണിപ്പൂവേ..” പാടാൻ എസ്. ജാനകി തന്നെ നിയുക്തമാക്കപ്പെട്ടത്. മലയാള സിനിമാഗാനങ്ങളിലെ paradigm shift ആയി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു ആ പാട്ട്. ആ പാട്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിലെ ഹമ്മിങ്ങ് അന്ന് വരെ മറ്റാർക്കും സാധിച്ചെടുക്കാവുന്നത് ആയിരുന്നില്ല.

 

 ഉണരുണരൂ.... ഉണ്ണിപ്പൂവേ

  നിലവിലുള്ള ഒരു പാട്ടുകാരിയ്ക്കും സാദ്ധ്യമല്ലാത്ത രീതിയിൽ അവതരിക്കപ്പെട്ടതും എസ്. ജാനകിയെ അനിഷേദ്ധ്യമായ ഒരു സ്ഥനത്ത് കൊണ്ടിരുത്തിയതുമായ പാട്ടാണ് ‘അമ്മയെ കാണാൻ’ ഇലെ ‘ഉണരുണരൂ....”   മലയാളസിനിമാസംഗീതത്തിൽ അർഥവത്തായ ഹമ്മിങ് പ്രയോഗിച്ചിട്ടുള്ള ആദ്യപാട്ടുമാണിത്  അന്നു വരെ സംഘഗാനങ്ങളിലോ നൃത്തഗാനങ്ങളിലോ ‘ഒ ഒ ഒഒഒ, ഓ ഓ , ഓഹോ ഓഹോ, ആഹാ ആഹാ‘ എന്നിങ്ങനെ തലങ്ങും വിലങ്ങും പ്രയോഗങ്ങൾ വന്നു പോകറാണു പതിവ്. പാടാത്ത പൈങ്കിളി (1957-ബ്രദർ ലക്ഷ്മൺ) യിലെ “മധുമാസമായല്ലോ മലർവാടിയിൽ” എന്ന പാട്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ചെറിയ ഒരു ഹമ്മിങ് ഉള്ളത് ഝനക് ഝനക് പായൽ ബാജേ യിലെ “നൈൻ സോ നൈന് നാഹി മിലാവോ..” യിലെ ഹമ്മിങ്ങിന്റെ ഒരു ചെറിയ അനുകരണം മാത്രമാണ്. “ഉണരുണരൂ” വിൽ ആദ്യവിരുത്തം കഴിഞ്ഞ് മോഹനരാഗ ഛായ മനോഹരമായി പതിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഹമ്മിങ് ആണുള്ളത്. ജാനകിയുടെ ആലാപന വശ്യത തെളിഞ്ഞുവിളങ്ങുന്ന ചെറുവേള. അവസാനവും ഈ ഹമിങ്ങ് തിരിച്ചെത്തുന്നുണ്ട്. ദൂരെ നിന്നും ഒഴുകിവരുന്ന പ്രതീതിയുണർത്താൻ ഹിന്ദിപ്പാട്ടുകളിൽ ഇത്തരം ഹമ്മിങ് ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത് രാഘവനു പ്രചോദനം കൊടുത്തു കാണണം. അതിരാവിലെ വള്ളം തുഴഞ്ഞു നീങ്ങുന്ന നായികയുടെ പാട്ട് വിദൂരതയിൽ നിന്നെന്നപോലെ കേട്ട് ഉണർന്നെണീയ്ക്കുന്ന നായകനെ ദൃശ്യപ്പെടുത്തുന്ന വേളയാണിത് സിനിമയിൽ. ഉണർത്തുപാട്ടിന്റെ പ്രതീതി ഉളവാക്കേണ്ട സമയം. ഇതുപോലെ ദൂരെ നിന്നും വരുന്ന പാട്ടായ ബീസ് സാൽ ബാദ് (1962) ഇലെ അജ്ഞാതനായിക പാടുന്ന ‘കഹിം ദീപ് ജലേ കഹി ദിൽ” അക്കാലത്തെ വ്യക്തമായ ഹമ്മിങിനുദാഹരണമാണ്. 1963 ഇൽ തന്നെ പൊതു കേൾവി ആർജ്ജിച്ച, ലതാ മങ്കേഷകറുടെ “പങ്ഖ് ഹോ തോ ഉഡ് ജായിരേ” (സെഹ് റ-രാം ലാൽ) മോഹനം രാഗത്തിൽ തന്നെ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതും സമാനമായ ഹമ്മിങ് നിബന്ധിച്ചതുമാണ്. രാഘവനു ഇവയൊന്നും അനുകരിക്കേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ലെങ്കിലും ഉത്തരേന്ത്യൻ സംഗീതപ്രചലനധാരകളെക്കുറിച്ച് നല്ല ധാരണയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ തീർച്ചയായും മലയാളസിനിമാഗാനങ്ങൾക്ക് വേറിട്ട ദിശാബോധം നൽകേണ്ടതുണ്ട് എന്ന നിശ്ചയമായിരുന്നിരിക്കണം ഇതിന്റെ പീന്നിൽ. പിന്നീട് വന്ന പ്രസിദ്ധ ഹമ്മിങ്ങുകൾ എസ്. ജാനകി തന്നെ പാടേണ്ടി വന്നു എന്നത് ചരിത്ര നിയോഗം –സൂര്യകാന്തീ, ഗോപികേ നിൻ വിരൽ, സ്വർണമുകിലേ എന്നിവകളിലെയൊക്കെ. (വാണി ജയറാമിന്റെ “ഗാനത്തിൻ കല്ലോലിനിയിൽ” മറക്കുന്നില്ല. പി. സുശീലയുടെ ചെറുതെങ്കിലും തീവ്രപ്രഭാവമിയന്ന ‘കാറ്റിൽ ഇളം കാറ്റിൽ‘ ഉം.) എന്നാലും ഹിന്ദിപ്പാട്ടുകളിലെപ്പോലെ സങ്കീർണ്ണവും ദൈർഘ്യമേറിയതും അതിക്ലിഷ്ടവുമായ ഹമ്മിങ് (രൈനാ ബീത് ജായേ –ആർ ഡി ബർമ്മൻ- അമർപ്രേം- ഒരു ഉദാഹരണം) ഇതുവരെ മലയാളസിനിമാഗാനങ്ങളിൽ വന്നിട്ടില്ല എന്നത് നമ്മുടെ പരിമിതികൾക്ക് ദൃഷ്ടാന്തമാണ്.  രാഘവൻ “ഉണരുണരൂ”വിൽ തുടങ്ങി വച്ചത് വളർത്തിയെടുക്കാൻ നമ്മൾ അത്ര മിനക്കെട്ടില്ല. ഇതോടൊപ്പം ബാബുരാജ് എസ്. ജാനകിയ്ക്കു വേണ്ടി തൻ്റെ പതിവ് ആവിഷ്ക്കാരരീതികൾ മാറ്റുയെടുത്ത് എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി അവരെ അപ്രതിരോദ്ധ്യമായി  മലയാളസിനിമാഗായികയായി അവരോധിച്ചു.

 

 ഭാവാർദ്രമായ വാക്കുകൾ, അക്ഷരങ്ങൾ

 സ്ഫുടം ചെയ്യപ്പെട്ടവ മാത്രമല്ല, സ്വന്തമായ കയ്യൊപ്പ് വാക്കുകളിലോ അക്ഷരങ്ങളിലോ  ഉൾച്ചേർക്കപ്പെട്ടവയുമായിരുന്നു എന്നതാണ് എസ്. ജാനകിയുടെ ആലാപനവശ്യതയുടെ രഹസ്യങ്ങളിലൊന്ന്. അതിഗംഭീരമായി പാട്ട് അനുകരിക്കുവർക്ക് പോലും ഇത് സ്വായത്തമാക്കാൻ കഴിയാറില്ല എന്നതാണ് സത്യം. “കണ്ണിൽക്കണ്ണിൽ നോക്കിയിരുന്നാൽ ..’ അതേപടി പാടി ഫലിപ്പിക്കാൻ പ്രയാസം. അതിലെ രണ്ടാമത്തെ ‘കണ്ണിൽ’ ഇലെ “ൽ” സൂക്ഷ്മഗമകപ്രയോഗമോ മറ്റെന്തോ മാജിക്കോ എന്ന് സംശയിക്കപ്പെടാൻ പോന്നതാണ്.  ‘ചന്ദനക്കട്ടിലിൽ പാതിരാ വിരിച്ചിട്ട “ (താനേ തിരിഞ്ഞും മറിഞ്ഞും..) യിലെ “ട്ട” യുടെ അവസാനം, ‘തൂവിരിപ്പിൽ’ ഇലെ ‘തൂ’ അവസാനം ഒക്കെ എസ്. ജാനകിയെ എസ്. ജാനകി  യായി നിലനിർത്താൻ പോന്നതാണ്.  “നീലഗഗന വനവീഥിയിൽ നിൽപ്പൂ..” (സൂര്യകാന്തീ... ) ഇലെ ‘ൽ’ നിൽപ്പൂ ..ഇലെ ‘ൽ’ ഒക്കെ അവരുടേതു മാത്രം.  ‘സ്വർണ്ണമുകിലേ ’ ഇൽ അവസാനം ആ വാക്ക് മാത്രം നീട്ടിയെടുക്കുമ്പോൾ ‘മുകിലേ’ യിലെ ‘ലേ’ ഒഴുകിപ്പരക്കുകയാണ്, സങ്കീർണ്ണമായ സ്വരസഞ്ചാരം.  എത്ര ഉയർന്ന സ്ഥായിയിൽ ആണെങ്കിലും അവരുടെ ആലാപനം ഒരിയ്ക്കലും ആക്രന്ദനം (screeching)  ആകാറില്ല, അതിൻ്റെ ആഴം അതേ പടി സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഗായികമാർ ഇക്കാര്യത്തിൽ ദയനീയമായി പരാജയപ്പെടുന്നത് നമ്മൾ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞതാണ്.

 

  വിഷാദച്ഛായ

    വളരെ അനായാസമായി വാക്കുകൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ചും അവയുടെ അവസാനം ഒരു വിഷാദച്ഛായ ഉൾച്ചേർക്കുന്നതിലുള്ള വിരുത്  എസ്. ജാനകിയുടെ സ്വന്തം മാത്രമാണ്. “സ്വർണ്ണമുകിലേ...”  “മഞ്ഞണിക്കൊമ്പിൽ..’ (ഇതിൻ്റെ ഉൽസാഹ വേർഷൻ വേറേയുണ്ട്) “സൂര്യകാന്തീ..” “പൊട്ടിത്തകർന്ന..” ഒക്കെ ഇങ്ങനെ ആദ്യത്തെ വാക്ക് കൊണ്ടു തന്നെ പാട്ട് വിഷാദത്തിലേക്ക് പതിയ്ക്കാൻ പോകുന്നു എന്ന എളുപ്പസൂചന നൽകുന്നുണ്ട്. ‘ഒരുകൊച്ചുസ്വപ്നത്തിൻ....” എന്ന പാട്ടിൽ “ചിറകുമായവിടത്തെ” ഭാഗത്ത് “മാ” യ്ക്കും  “യ” യ്ക്കും ഇടയ്ക്ക് അതിവിദഗ്ദ്ധമായാണ് സങ്കടം ഒളിപ്പിക്കുന്നത്. “ഗുരുവായൂരുള്ളൊരു കണ്ണനന്നൊരു ദിനം ..” പാട്ടിൽ അവസാനവരി ‘മന്നും മനുഷ്യരും താരങ്ങളും’ എന്ന് തീരുന്നിടത്ത് “താരങ്ങളും” എന്നത് പെട്ടെന്ന് വിഷാദത്തിലേക്ക് പതിയ്ക്കുകയാണ്. “മൗനമേ ..” എന്ന ഒറ്റവാക്കിൻ്റെ ഉച്ചാരണത്തിൽത്തന്നെ പാട്ടിലെ വ്യഥകൾ ദ്യോതിക്കപ്പെടുന്നു, “മൗനമേ നിറയും മൗനമേ..” യിൽ. “തേടുന്നതാരേ....” എന്ന പാട്ടിലെ രണ്ടാമത്തെ വാക്കായ “ശൂന്യതയിൽ”  ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നത് കൃത്യമായി അ വാക്കിൻ്റെ അർത്ഥം ദ്യോതിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്. “നീലനിലാവിൻ്റെ ഗദ്ഗദധാരയിൽ” , “കണ്ണീരണിഞ്ഞു ഞാൻ നിൽപ്പൂ...” ആവർത്തനം ഒക്കെ ഉൽക്കടശോകനിബദ്ധത പേറുന്നതാണ്.  ‘ഗോപുരമുകളിൽ ..’ സഹർഷം തുടങ്ങുന്ന പാട്ടാണെങ്കിലും ചരണത്തിനു അവസാനം “പറയാതെയെന്തോ പറഞ്ഞു” അനായാസകരമായാണ് സങ്കടത്തിലേക്ക് വഴുതുന്നത്. സിന്ധുഭൈരവി രാഗത്തെ ശോകാർദ്രമാക്കി വിലയിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നത് കെ. രാഘവൻ്റെ കൈമുദ്രയാണ്. (‘തലയ്ക്കു മീതേ ശൂന്യാകാശം” ഓർക്കുക). “പഞ്ചവർണ്ണപ്പൈങ്കിളികൾ ഭജന പാടിയ രാവിൽ .. ആരുടേയും കണ്ണു നനയിക്കും വിധമാണ് രാഘവനും ജാനകിയും കൂടെ ആവിഷ്ക്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.  “കവിതപാടി മാരൻ, കുളിരു നൽകി മാരൻ, പറയിപ്പെണ്ണിൻ പാരിജാതം കവർന്നെടുത്തു മാരൻ’ നെഞ്ചിൽ തറയ്ക്കുന്ന സങ്കടമാണ് ഉളവാക്കുന്നത്. ഇതേ രാഗത്തിൽ ചിദംബരനാഥ് ജാനകിയെക്കൊണ്ട് ‘കുന്നിന്മേലെ നീയെനിക്കൊരു..’ പാടിച്ചിട്ടുണ്ട്. “കല്യാണപ്പൂമാല കണ്ണീരിലാണ്ടു കണ്ടില്ലാ പണ്ടത്തെക്കളിത്തോഴനെ ഞാൻ’ ശോകാവിഷ്ക്കാരത്തിൽ ജാനകിയുടെ കളകണ്ഠത്തെ വെല്ലാൻ മറ്റാരുമില്ല എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. ‘പാട്ടുമായ് ഇണക്കിളി പറന്നിങ്ങു വരുമോ” എന്ന് അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഇത് ഉൽക്കടമാകുന്നു.

 

നിറങ്ങൾ തൻ നൃത്തം

 Haunting എന്നു തന്നെ പറയണം ഈ പാട്ടിനെപ്പറ്റി. ആലാപനവശ്യത കൊണ്ട് ആസ്വാദ്യത ശതഗുണീകരിക്കപ്പെടുന്നതിനു ഉദാഹരണം.  ഒരു തവണകേട്ടാൽ വിടാതെ പിടികൂടും. ആവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈരടികൾ ഒരേ ഫോക്കസിലേക്ക് എത്തിയ്ക്കുന്നരീതിയിലാണ് എം. ബി. ശ്രീനിവാസന്റെ വിദഗ്ധ കമ്പോസിങ്. ജോഗ് രാഗത്തിന്റെ ആർദ്രത മുഴുവൻ ആവാഹിച്ച് സ്ഫുരിപ്പിക്കുന്ന വിരഹനൊമ്പരങ്ങൾ എസ് ജാനകി ശോകസങ്കീർത്തനമാക്കുന്നു. ചങ്കിൽ കൊളുത്തി വലിയ്ക്കുന്ന വരികളാണ് ഒ എൻ വി നമുക്കു മുന്നിലേക്ക് ഇട്ടു തന്നിരിക്കുന്നത്. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ സന്നിഗ്ദ്ധാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഒരു നിമിഷം ചിന്തിച്ചിരിക്കാത്തവർ ആരുമില്ല. അത് “അലിഞ്ഞലിഞ്ഞുപോം അരിയ ജന്മമാം പവിഴദ്വീപിൽ ഞാൻ ഇരിപ്പതെന്തിനോ” എന്നായി ആവിഷ്കരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സാർത്ഥകവും സാത്മീയവുമാവുകയാണ്.

 

   പ്രണയത്തിന്റെ ഉൽക്കടാവേശങ്ങളെയാണ് ‘മൌനങ്ങൾ പാടുകയായിരുന്നു’ ഉം ‘കാന്തമൃദുല സ്മേര മധുമയ‘ യും ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നതെങ്കിൽ ഇതേ ആവേശത്തിന്റെ ഓർമ്മകളുടെ  പരിതാപമാണ് “നിറങ്ങൾ തൻ നൃത്ത“ത്തിൽ ഒഴുകിയണയുന്നത്. നായികയുടെ മനോനില അനുസരിച്ച്  പാട്ടിൽ  ഭാവനില വന്നുവെന്നത് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. പാട്ട് വളരെ ഋജുവായാണ് അവതരിക്കപ്പെടുന്നത്. ലാളിത്യം മുഖമുദ്ര. ആറക്ഷരം രണ്ടുതവണ ആവർത്തിക്കുന്നതാണ് എല്ലാ വരികളും. ഈ ഓരോ അക്ഷരത്തിലും ബീറ്റുകൾ പതിയ്ക്കുന്ന തബല ഏകതാനമായി പിൻ തുടരുന്നു. എന്നാൽ ഈ തബല ബീറ്റ്സ് മടുപ്പിക്കുന്നതല്ല, സംഗീതമുണർത്തുന്ന വിരഹനൊമ്പര ആകുലതകളെ ഒന്നുകൂടെ സ്ഫുരിപ്പിക്കുന്നതേ ഉള്ളു. ഫ് ളൂടും സിതാറും വയലിൻ വൃന്ദവും ഈണത്തോട് ചേർന്നുനിന്ന്  അതിനെ ഉദ്ധൃതമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ചിട്ടപ്പെടുത്തൽ. വളരെ മിതത്വവും ലാളിത്യവും പരിപാലിക്കാൻ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട് എം ബി ശ്രീനിവാസൻ. വയലിൻ സംഘം പാട്ടിന്റെ ഭാവതലത്തോട് ചേർന്ന് നിന്ന്, അതിഗാംഭീര്യതയോ പ്രകടനപരതയോ ഉദ്യമിക്കാതെ അവിടവിടെ ആഴം തോന്നിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ പാട്ടിനു ഭാവപരിസരം നിർമ്മിച്ചെടുക്കുകയാണ്. ഫ്ലൂടും സിതാറുമാകട്ടെ  നിശ്ചിത ഫ്രെയ്സുകൾ , രാഗത്തിന്റെ സ്വരസഞ്ചാരങ്ങൾ ആയിത്തന്നെ നിലനിന്ന് വോക്കലിനു പ്രകാശനമേറ്റിയും തനിമയോടെ വേറിട്ടു നിന്നും ഉടനീളം.  പല്ലവി ഒന്നുകൂടി ആവർത്തിക്കുന്നതിനു ആദ്യം മീട്ടിയ ഫ്ലൂട് ബിറ്റ് അതേപടി സഹായവുമായി എത്തുന്നുണ്ട്. പിന്നീട് വരുന്ന “വിരഹനൊമ്പര….’മേത്സ്ഥായിയിൽ തുടങ്ങുന്നതിനാൽ അതിമധുരതരമായ ഒരു സിതാർ ബിറ്റ് ആ സ്ഥായിയിൽ എത്തിച്ചു കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു പല്ലവി ആവർത്തനവും കൂടെക്കഴിഞ്ഞശേഷം വരുന്ന സംഘവാദ്യം- പ്രധാനമായും വയലിൻ സംഘം തന്നെ- ഒരു സഞ്ചാരപ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുമ്പോൾ ജാനകിയുടെ ഹമ്മിങ്ങിലേക്ക് അതിവിദഗ്ദ്ധമായി ലയിച്ചു പോകുകയാണ്. വയലിൻ എവിടെ തീരുന്നു ജാനകിയുടെ ഹമ്മിങ് എവിടെ തുടങ്ങുന്നു എന്ന് പിടികിട്ടാത്തവിധം അദ്ഭുതകരമായാണ് ഈ സ്ഥാനാന്തരണം.  വയലിൻ ശ്രുതിയുമായി ഇത്രയും യോജിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരുശബ്ദം നമുക്കുണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ലതാ മങ്കേഷ്കരുടെ ചില പാട്ടുകളിൽ ഇത് കേട്ടിട്ടുണ്ട് എന്നത് വിസ്മരിക്കുന്നില്ല.  

 

  ഉൽസാഹത്തിമിർപ്പിൻ്റെ പാട്ടുകൾ എസ്. ജാനകിയെ ഏൽപ്പിക്കാൻ സംഗീതസംവിധായകർക്ക് സന്തോഷമേയുള്ളു എന്ന മട്ടാണ്. തമിഴിൽ അധികം പാടാതിരുന്ന കാലത്ത് ഇളയ രാജ എസ്. ജാനകിയെ തിരിച്ച് അവരോധിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയത് ചരിത്രം. ‘അന്നക്കിളി’ യിലെ പാട്ടുകൾ ഉദാഹരണം. ദേവരാജൻ ആദ്യം അവർക്ക് നൽകിയ “കാണാൻ നല്ല കിനാവുകൾ കൊണ്ടൊരു (ഭാര്യ) ഒരു വിലാസവതിയ്ക്ക് ആടിത്തിമിർക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. പ്രേമാനുരാഗിണിയായ നായികയ്ക്ക് വേണ്ടി ‘പൂത്തു പൂത്തു പൂത്തു നിന്നു പൊന്നശോകം.. ‘ (കരുണ) വീണ്ടും ദേവരാജൻ എസ്. ജാനകിയെ നിയുക്തമാക്കി.  ‘മഞ്ഞണിക്കൊമ്പിൽ ‘ ഹർഷോന്മാദപൂർണ്ണമാക്കിയെടുത്തത് അവരുടെ വിരുത് തന്നെ. ഇതിൻ്റെ വിഷാദ വേർഷൻ ഉണ്ടെന്നുള്ളതും മറക്കേണ്ട.  സലിൽ ചൗധരിയുടെ ഇഷ്ടപാട്ടുകാരിയായിത്തീർന്നതും നമ്മൾ നേരിൽ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞതാണ്. ‘മലർക്കൊടി പോലെ..’ ആർദ്രതാനിബദ്ധമാണ്.

 

   ഈ പതിവുകൾ ഒക്കെ വിട്ട് നമ്മുടെ സിനിമകളിൽ  സ്ഥിരമായിരുന്ന  ‘ക്ളബ് ഡാൻസ്’ രംഗങ്ങളിൽ അൽപ്പവസ്ത്രധാരിണികളായി നൃത്തം ചെയ്യുന്ന മോഹിനികൾക്ക് വേണ്ടിയും ജാനകി തൻ്റെ കളകണ്ഠം തുറന്നു കൊടുത്തിട്ടുണ്ട് എന്നത് ആശ്ചര്യജനകമായേക്കാം. സാധാരണ എൽ. ആർ ഈശ്വരിക്ക് വിട്ടു കൊടുക്കാറുള്ള ഈ പാട്ടുകൾ തൻ്റെ സ്വരവിന്യാസചാതുരിയാൽ ഈ നൃത്തചലനങ്ങൾക്ക് അനുസാരിയാക്കിയെടുത്തു എന്നത് അവരുടെ വിസ്തൃതമായ ആലാപനമികവിനു ഉദാഹരണമാണ്. ‘ലഹരികൾ നുരയുമീ ചൊടിയോരം ലാലാരസം..”   (ആദർശം സിനിമ) ഇത്തരം പാട്ടുകളുടെ മർമ്മം പൂർണ്ണമായും ആവാഹിച്ചെടുത്തതാണ്.  സിന്ദൂര സന്ധ്യയ്ക്ക് മൗനം സിനിമയിലെ രണ്ടു പാട്ടുകൾ — “കേളീലോലം തൂവൽ വീശും”, “ലീലാരംഗം ഇതേഴാം സ്വർഗ്ഗം “ എന്നിവ- ഇതേ രീതിയിൽ ക്ളബ് ഡാൻസിനു വേണ്ടി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയവയാണ്. എങ്ങിനെ നീ മറക്കും’ സിനിമയിലെ “റോമിയോ...ജൂലിയറ്റ്..” എന്ന പാട്ടും ഇതോടൊപ്പം ചേർക്കാം.  ഈ പാട്ടുകൾക്കെല്ലാം  സംഗീതം നൽകിയത് ശ്യാം ആണ്, എസ്. ജാനകിയ്ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗാനങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുള്ളതും ശ്യാം തന്നെ. “ശ്രുതിയിൽ നിന്നുയരും നാദശലഭങ്ങളെ” മറക്കാവതല്ലല്ലൊ.

 

  1962 ഇൽ കുഞ്ഞിനെ താലോലിക്കുന്ന സുകുമാരിയ്ക്ക് വേണ്ടി (കണ്ണും കരളും) “വളർന്നു വളർന്നു വളർന്നു നീയൊരു വസന്തമാകണം” പാടിയ ജാനകി 2016 ഇൽ 56 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കുഞ്ഞിനെ താലോലിക്കുന്ന ഇതേ സുകുമാരിയ്ക്കു വേണ്ടി “ആഴക്കടലിൻ്റെ അങ്ങേക്കരയിലെ” പാടിയിട്ടുണ്ട്. മലയാളസിനിമയിലെ നിതാന്തസാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്ന രണ്ട് കലാകാരികൾ, ഇവർ. അഭിനയം എത്ര പ്രായമായാലും സാദ്ധ്യമാണ് പക്ഷേ സംഗീതാലാപനം അങ്ങനെയല്ല. സ്വന്തം കണ്ഠനാളത്തിൽ ഒരിക്കലും തളരാത്ത കുയിലിനെ തേനും വയമ്പും കൊടുത്ത് അരുമയായി പോറ്റുക എന്ന പുണ്യകർമ്മം നമുക്കുവേണ്ടി സ്വന്തം ജീവിതശൈലിയായി സ്വാംശീകരിക്കുകയായിരുന്നു ഈ നിർമ്മലവതി. താമരക്കുമ്പിളല്ലോ അവർ ഹൃദയം!